2010 Ocak / BİLİŞİM SUÇLARINDA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE

Önceki Sayfa
Okunma Sayısı: 3224

 

BİLİŞİM SUÇLARINDA 4.5.2007 TARİHLİ VE 5651 SAYILI İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE

Göreceğiniz üzere bu yazıda yukarda adı geçen Kanun üzerine bir şeyler karalamak istedim. Oysa uzun uzadıya giden tüm isimlerden sıkkınlık duyarım. Başlığı yazarken de bunaldım. Bu buhrana rağmen net kullanıcıların bir takım şeylerden haberi olmasını istiyorum. Haberleri olsun ki bizleri bekleyen tehlikelerden korunabilsinler. Bu kanununla ilgili olarak sadece 4 ve 9 maddeye ilişkin hususlarla alakalı olarak bilgilendirmelerde bulunacağım.

 

5651 sayılı kanunun 4. maddesin de aynen İçerik sağlayıcının sorumluluğundan bahsetmiş ve
“ İçerik sağlayıcı, internet ortamında kullanıma sunduğu her türlü içerikten sorumludur. (2) İçerik sağlayıcı, bağlantı sağladığı başkasına ait içerikten sorumlu değildir. Ancak, sunuş biçiminden, bağlantı sağladığı içeriği benimsediği ve kullanıcının söz konusu içeriğe ulaşmasını amaçladığı açıkça belli ise genel hükümlere göre sorumludur.”

 

4.madde incelemeye alınacak olursa; İçerik sağlayıcılar kimdir? İçerik sağlayıcılar bir belgeyi, bir veriyi veya her hangi bir şeyi yayınlayacak şekilde düzenleyen kişi veya kuruluşlardır. Bu halde internette yayınlanan her tür şey web sayfası olarak tarayıcılara aktarıldığından, bir web sayfası sahibinin veya bu işi yetkili veya gene ilgili sıfatıyla yapan kişinin içerik sağlayıcı olduğu söylenebilir. Gene aynı şekilde web sayfasından, kullanıcıların her hangi bir veri, program veya ne ad altında olursa olsun bilgisayarına yüklemeleri hizmetini verenler de içerik sağlayıcı olarak adlandırılabilirler.

 

5. madde ise yer sağlayıcılardan bahsetmektedir ki bu konuya değinmeyeceğim. Yer sağlayıcılar kanımca bir şekilde de olsa kendi başlarının çaresine bakabilecek durumdadır. Yer sağlayıcıların sayısı azdır. Yer sağlayıcılar güçlüdür. Yer sağlayıcıların mutlaka kendilerini hukuki yönden korumak için girişimleri bulunmaktadır. Buna karşın içerik sağlayıcılar tüm aksiliklere karşın korumasızdır. Yer sağlayıcılar hemen her kez olabilir. Hangi adla olursa olsun bir sayfa açıp buraya yazı yazıyorsanız veya açtığınız bu sayfaya birileri yazı yazıyorsa siz içerik sağlayıcısınız demektir. İşte bu durumda da önünüze bir takım engellemeler getirilmektedir.

 

Sunuş biçiminizden;

 

1-Bağlantı sağladığınız içeriği benimsediğiniz

2-Kullanıcının söz konusu içeriğe ulaşmasını amaçladığız

Anlaşılırsa genel hükümlere göre sorumluluğuz başlar. O zaman sunuş biçiminizden anlaşılması gereken nedir? Sorusunun cevabını her olayın oluşumuna göre izah etmek daha doğru bir davranış olacaktır.

 

Bununla bitmek temidir? Bitmemektedir. Bunun yanında bir de aynı kanunun 9.maddesi vardır. Bakalım o maddede neler var. İçeriğin yayından çıkarılması ve cevap hakkı
Madde 9 – (1) İçerik nedeniyle hakları ihlâl edildiğini iddia eden kişi, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması halinde yer sağlayıcısına başvurarak kendisine ilişkin içeriğin yayından çıkarılmasını ve yayındaki kapsamından fazla olmamak üzere hazırladığı cevabı bir hafta süreyle internet ortamında yayımlanmasını isteyebilir. İçerik veya yer sağlayıcı kendisine ulaştığı tarihten itibaren iki gün içinde, talebi yerine getirir. Bu süre zarfında talep yerine getirilmediği takdirde reddedilmiş sayılır.
(2) Talebin reddedilmiş sayılması halinde, kişi on beş gün içinde yerleşim yeri sulh ceza mahkemesine başvurarak, içeriğin yayından çıkarılmasına ve yayındaki kapsamından fazla olmamak üzere hazırladığı cevabın bir hafta süreyle internet ortamında yayımlanmasına karar verilmesini isteyebilir. Sulh ceza hâkimi bu talebi üç gün içinde duruşma yapmaksızın karara bağlar. Sulh ceza hâkiminin kararına karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilir.
(3) Sulh ceza hâkiminin kesinleşen kararının, birinci fıkraya göre yapılan başvuruyu yerine getirmeyen içerik veya yer sağlayıcısına tebliğinden itibaren iki gün içinde içerik yayından çıkarılarak hazırlanan cevabın yayımlanmasına başlanır.
(4) Sulh ceza hâkiminin kararını bu maddede belirtilen şartlara uygun olarak ve süresinde yerine getirmeyen sorumlu kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İçerik veya yer sağlayıcının tüzel kişi olması halinde, bu fıkra hükmü yayın sorumlusu hakkında uygulanır.

 

Bu maddeye göre içerik veya yer sağlayıcı kendisine ulaştığı iki gün içinde talebi yerine getirir. Peki, bu talebin kendisine ulaştığı tarih nedir? Bu tarihinin içeriğini nasıl bilebiliriz? Diyelim ki içerik sağlayıcının bir e-posta adresi bulunmaktadır. Ve bu e-posta adresine yazıyı kaldır, mesajını gönderdik. İşi başından yoğun olan içerik sağlayıcı günlük olarak e-posta adresini kontrol etmemekteyse ne olacaktır? İçerik sağlayıcı haftada bir kontrol ediyorsa ne olacaktır? İçerik sağlayıcının e-posta adresine günde binlerce mesaj geliyorsa ve bunları okumuyorsa ne olacaktır? Arkadaşlar e-posta adresine gönderilen uyarı mesajı geçerlimidir sorusunun cevabını vermek istememe rağmen, bununla ilgili olarak bir olay meydana gelmiş ve olayın sonucunda da içerik sağlayıcı bu olaydan dolayı sorumlu tutulmuştur. Bu durumda her hangi bir şekilde de olsa net kullanıcıları ister kendilerini tanıtmak isterse de paylaşmak amacıyla kurdukları site, grup hangi ad altında olursa olsun yayınlardan sorumludurlar. Bu halde de e-postalarına nerdeyse de her gün bakmakla yükümlüdürler. Aksi halde bizleri hukuki yaptırımlar beklemektedir. Yani siz size gönderilen e-postanın zamanında veya hiç açılmadığını ispatlasanız dahi sorumluluk altındasınız demektir ki ben bu görüşe katılmamaktayım. Çünkü e-posta bana gönderilmiş olsa dahi ben o postayı açmamışsam ki açmak zorunda olduğum konusunda da her hangi bir düzenleme bulunmamakta olmasına rağmen cezalandırıla cam demektir.

 

Bir örnekle durumu anlamak daha iyi olacaktır. Diyelim ki bizim bir Hotmail adresimize bağlı olarak açmış bulunduğumuz spacelive.com sahibiz. Ve gene diyelim ki oraya bir iki aşkla ilgili yazı yazdık. Ve gene diyelim ki buna ilişkin olarak yorum bırakma sekmesini açık bıraktık. Yani yorum yapan kişi ve kişilerin yazıları aynı şekilde yayınlanmaktadır. Ve yazıyı yazan kişi yani yorum yapan kişi içinde suç barındıran bir yazı yazıyor ve buda bizim yorum yazmayı kontrolsüz bir şekilde bırakmamızdan dolayı kişinin yazısı yayınlanıyor. İşte bu yazıyı bir başka kişi görüp bize bu yazıyı kaldırmamız konusunda bir e-posta gönderiyor. İşte kendimizi önceden düşünemeyeceğimiz ve hayalini bile kuramayacağımız bir durumun ortasında buluyoruz. Ve gene diyelim ki biz Çeçenistan da tatildeyiz. Veya netten sıkıldık ve nete bir süreliğine girmiyoruz. Veya nete giriyor ama e-postalarımızı takip etmiyoruz. İşte şikâyet üzerine kastımız varmış yokmuş, bilgimiz varmış yokmuş, düşünceyi destekliyormuşuz desteklemiyormuşuz ceza alabiliriz.

 

Bu durumda ne yapmamız gerekmektedir? Nete girmeyelim mi? Yoksa nete girip hiçbir şeyi karıştırmayalım mı? Bence bizler nete girelim. Ve gene bizler bir şeyleri karıştıralım. Ama gerçek manada iki gün kısıtlamanın yanında içerik sağlayıcıya ulaşıp ulaşılamaması konusunu araştıralım. İçerik sağlayıcısına peki nasıl ulaşılabilir? Hiç ulaşılamayabilir. Neden İçerik sağlayıcısına ulaşılması mümkün olmayabilir? Kişi bir şekilde kurmuştur bir site ama şifresini unutmuştur veya artık girmeyi istememektedir. İçerik sağlayıcı neden içerik sağladığı yere girmek istemez? Belki içerik sağlayıcı sevgili bulmuştur kendisine belki de başka bir şey. O zaman ne yapılması gerekmektedir. Yapılması gereken şey içerik sağlayıcının sorumluluğunun dışında yer sağlayıcının sorumluluğuna asılmaktır. Bırakalım insanlar içerik sağlasınlar. Bırakalım biraz nette rahat olsunlar. 4.maddedeki hususlar mutlaka ki uygulansın. Ama 9.maddedeki sorumluluğu açık ve geride hiç şüphe bırakmayacak bir şekilde kendisinin bilgisi dâhilinde içeriği düzeltmiyorsa yaptırımları uygulayalım.

 

Son olarak, ABD’de bulunan Federal Yüksek Mahkemesi kararı doğrultusunda, internetin hükümetlerin engellemelerine karşı korunması zorunludur. İnternete müdahale edilmemesi mutlaka ki bir kargaşaya neden olmaktadır. Düşünceyi açıklama Özegürlüğüne getirilen kısıtlamaların engellenmesi veya engellemelerin kaldırılması da aynı kargaşaya dayanmaktadır. Demokratik bir toplumda özgür fikir alışverişinin sağlayacağı yarar hiçbir şeyle kıyaslanamayacak derecede önemli ve zorunluluktur. Bunun içinde internette sansürün sağlayabileceği toplumsal yarar önemsiz kalmaktadır. Bu konuya ilişkin daha çok şey söylemek istemekteyim. Ama bana verilen sürenin sonuna geldim. Ne yapalım umut içimizde. Sevgi kalbimizde. İsyan dilimizde. Neyse ki şu an için bileklerimiz de kelepçe bulunmamakta. Her ne kadar şu an için içimizde, kalbimizde ve dilimizde kelepçe bulunmaktaysa da.